Andere bronnen

Genlias bevat gegevens uit de burgerlijke stand, doop-, trouw- en begraafboeken en de memories van successie. Zie Wat zit in Genlias? voor een beschrijving van deze bronnen.

Naast deze bronnen zijn er nog diverse andere bronnen die geraadpleegd kunnen worden bij het begin van het onderzoek: huwelijksbijlagen, bevolkingsregisters, persoonskaarten en registers van naamsaanneming. Deze bronnen zitten niet in Genlias en dienen dus op andere manieren geraadpleegd te worden, bijvoorbeeld door een bezoek te brengen aan een archief.

Huwelijksbijlagen

Huwelijksaktes maken een belangrijk deel uit van Genlias. Elke huwelijksakte heeft echter ook huwelijksbijlagen. Dit zijn de bewijsstukken die bruid en bruidegom moesten inleveren om te kunnen trouwen.

Zo moest het bruidspaar een afschrift van hun geboorteaktes inleveren, de overlijdensaktes van eventuele overleden echtgenoten en moesten de mannen bewijzen dat ze aan hun dienstplicht voldaan hadden. De huwelijksbijlagen kunnen ook andere stukken bevatten: notariële aktes van de ouders dat ze toestemming geven voor het huwelijk, verklaringen van onvermogen waardoor het bruidspaar geen leges hoefde te betalen, of overlijdensaktes van de ouders waardoor hun toestemming niet nodig was.

In de begintijd van de burgerlijke stand bevatten de huwelijksbijlagen soms ook de overlijdensaktes van de grootouders indien beide ouders waren overleden. Hierdoor zijn de huwelijksbijlagen een waardevolle bron van genealogische informatie.

De huwelijksbijlagen zijn te vinden in de grotere gemeentearchieven of in het rijksarchief van de betreffende provincie. In de meeste archieven zijn ze op microfilm te raadplegen. Per plaats staan ze geordend op huwelijksjaar en daarbinnen op aktenummer van de huwelijksaktes. De plaats, het jaar en het aktenummer van de huwelijksakte kunt u in Genlias opzoeken, waarmee u alle gegevens heeft om de huwelijksbijlagen op te vragen.

Bevolkingsregister

De gegevens in Genlias zijn allemaal momentopnames die te maken hebben met de geboorte, het huwelijk of het overlijden van mensen. Het bevolkingsregister is daarentegen een doorlopende bron die voor een bepaalde periode vastlegt wie op een bepaald adres woont. Hier zijn dus hele gezinnen bij elkaar terug te vinden en is ook te zien hoe de gezinssamenstelling in de loop van de tijd verandert door geboortes, overlijdens of verhuizingen. Ook vertelt dit wat over de omstandigheden waarin uw voorouders leefden: woonde hij in de stad of op het platteland?

Het bevolkingsregister is in de meeste plaatsen ingevoerd rond 1850 en loopt tot 1938. De bevolkingsregisters zijn te raadplegen in de lokale archieven, meestal in het gemeente- of streekarchief waar de betreffende gemeente onder valt. Zie Archiefnet voor een overzicht van websites van archieven in Nederland.

Persoonskaarten

In 1938 werd het bevolkingsregister vervangen door een persoonsgebonden registratie: de persoonskaart. Iedere persoon kreeg zijn eigen kaart die ook meeverhuisde met de persoon. Na het overlijden van een persoon werden de gegevens van die kaart verwerkt en kwam die na enige tijd terecht bij het Centraal Bureau voor Genealogie. Met de invoering van de Gemeentelijke Basisadministratie is de persoonskaart vervallen maar nog steeds worden de persoonsgegevens van overleden personen doorgestuurd naar het Centraal Bureau voor Genealogie in de vorm van persoonslijsten.

Doordat persoonskaarten betrekking hebben op de periode na 1938, vormen ze een belangrijke bron voor recent onderzoek. Andere bronnen zoals de aktes van de burgerlijke stand hebben een openbaarheidsbeperking waardoor het onderzoek naar personen uit de twintigste eeuw lastig kan zijn. De persoonskaarten kunnen helpen om die periode te overbruggen.

Voor persoonlijk gebruik kunnen tegen vergoeding uittreksels worden besteld van persoonskaarten en persoonslijsten van overleden personen. Zie de bestelinformatie van het Centraal Bureau voor Genealogie voor meer informatie over persoonskaarten en het bestellen daarvan.

Registers van naamsaanneming

Bij de invoering van de burgerlijke stand in 1811 werd iedereen verplicht om een vaste achternaam aan te nemen. Wie geen achternaam had, moest er een aannemen en hiervan een akte op laten maken. Deze akte werd vastgelegd in een register van naamsaanneming.

Een akte bevat vaak de gegevens van het hele gezin: de naam van het gezinshoofd, de namen en leeftijden van de kinderen, de oude naam (indien van toepassing) en de nieuwe naam.

De manier van vastleggen verschilt per regio. In sommige regio's werden de namen van alle personen vastgelegd, terwijl in andere regio's alleen de namen werden vastgelegd van degenen die nog geen vaste achternaam hadden.

Van veel plaatsen zijn de registers van naamsaanneming bewaard gebleven en te raadplegen in het rijksarchief van de betreffende provincie. Van Friesland en Overijssel zijn de gegevens ook via internet te raadplegen.

Verdere mogelijkheden

Er zijn nog vele andere bronnen die geraadpleegd kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan rechterlijke archieven, kerkelijke archieven of belastingarchieven. In deze archieven kunt u meer te weten komen over het leven dat uw voorouders leidden. Waren zij misschien getuige van een misdrijf, moesten ze voor de kerkenraad verschijnen wegens aanhoudende dronkenschap of moesten ze belasting betalen voor een schoorsteen in hun huis?

De meeste van deze bronnen zijn alleen in het archief te raadplegen en niet via internet.